Home سخنرانی میرداماد احیاگر علوم عقلی در عصر صفویه و موسس مکتب اصفهان است
میرداماد احیاگر علوم عقلی در عصر صفویه و موسس مکتب اصفهان است

سیدحسین نصر، استاد دانشگاه جورج واشنگتن:

میرداماد احیاگر علوم عقلی در عصر صفویه و موسس مکتب اصفهان است

0
0

سیدحسین نصر، استاد دانشگاه جورج واشنگتن در پیامش به  نشست «شب میرداماد»، میرداماد را احیاگر علوم عقلی در عصر صفویه خواند و گفت: وی موسس بابی جدید در فلسفه اسلامی است که به زعم وی و هانری کربن می توان آن را مکتب اصفهان نامید.

متن کامل این پیام را در ادامه می خوانید:

«میرمحمدباقر داماد از ستاره های درخشان آسمان حکمت و فلسفه اسلامی است که توانست در محیط جدید فرهنگی و علمی دوران صفویه در ایرانی که در آن شیعه اثنی عشری گسترش یافته و مذهب رسمی مملکت شده بود، فلسفه را اشاعه دهد و علوم عقلی را احیا کند.

در این راه او از مزیتی بزرگ برخوردار بود چون هم از طبقه علما بود و هم با دربار صفوی رابطه حسنه داشت و لذا از دو نیروی اصلی جامعه پشتیبانی می شد و در نتیجه می توانست به رغم مخالفت برخی علما با فلسفه آن را احیا کند  و به انجام این مهم کمر همت بست.

او موسس بابی جدید در فلسفه اسلامی است که بیش از نیم قرن پیش هانری کربن و راقم این سطور آن را مکتب اصفهان نامیدیم و اکنون این عنوان عمومیت یافته است. این متفکر بزرگ که به علت خدماتش به استقرار علوم عقلی در جامعه ایران شیعی آن زمان ملقب به معلم ثالث شده است، هم مولف آثار پر ارجی در فلسفه بود به دو زبان عربی و فارسی و هم استادی توانا که شاگردانی مانند ملاصدرا و ملا رجبعلی تبریزی و سید احمد علوی را تربیت کرد که هریک راهی مشخص به خود در زمینه فلسفه پیمودند.

فیلسوفی که کوشید تفسیری اشراقی از حکمت مشایی و مخصوصاً ابن سینا عرضه دارد؛ در عین حال شاعری بود برجسته با تخلص اشراق و در بین فلاسفه دوره صفویه باید مقام اول را در شاعری از آن شخص او دانست.

شاید به خاطر حفظ فلسفه از آنان که علم و استعداد کافی برای درک آن نداشتند او سخت مشکل نویس بود و نثری پیچیده داشت؛ چنان که این خصلت زبانزد خاص و عام شد و ‌داستان‌های زیادی درباره آن ساخته شد و کتب او کمتر از آثار ملاصدرا و سبزواری و دیگر حکمای بعدی خوانده می شد.

به رغم این امر به آنچه که او درباره زمان و رابطه آن با دهر و سرمد نگاشته بود مورد توجه فراوان قرار گرفت و حکمای بزرگ اخیر ما مانند مرحوم آیت‌الله سید ابوالحسن رفیعی و علامه طباطبایی در دروس خود به آن اشاره می کردند و گهگاهی نگاهی منتقدانه به آن داشتند.

بزرگداشت این حکیم والاقدر پدیداری مهم است که نشانه توجه بیشتر جامعه علمی ایران به آثار اوست. در واقع این امر ثمره فعالیت های پنجاه – شصت سال اخیر است که با توجه دانشمندانی چند مانند دوستان عزیز راقم این کلمات، مرحوم آیت الله مرتضی مطهری و دکتر مهدی محقق و خارج از ایران هانری کربن و توشی هیکو ایزوتسو آغاز شد و در محافل دانشگاهی ایران توجهی جدید به آثار این حکیم به وجود آمد و حتی در ممالک دیگر تحقیقاتی چند بر آثار او انجام یافت مخصوصاً کتاب قبسات.

امیدوار است این بزرگداشت باعث آشنایی بیشتر دوستداران فلسفه و حکمت اسلامی با نوشته ها و افکار میرداماد شود و فصل مهمی از تاریخ فلسفه اسلامی را روشن تر سازد.»

 

LEAVE YOUR COMMENT

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *